PMR

PMR, Pridnestrovskaia Moldovskaia Respublica oftewel Transnistrië.

Het 'huis' van president Smirnov in Tiraspol, met relatief nieuw Lenin standbeeld

Het 'huis' van president Smirnov in Tiraspol, met relatief nieuw Lenin standbeeld

Een afvallige provincie van Moldavië of een onafhankelijke staat die erkenning verdient van de internationale gemeenschap. That’s the question. Ik ben nu drie dagen in Tiraspol en kan in elk geval zeggen: Transnistrië heeft een imagoprobleem.

Spookverhalen kwamen ook mij ten gehore voordat ik plannen maakte om naar dit niet-bestaande staatje langs de rivier Dniester te vertrekken. Het smalle strookje land tussen Oekraine en Moldavië zou een schurkenstaat van jewelste zijn. Alleen een veilige haven voor criminele organisaties die zich bezig houden met illegale wapenhandel, smokkel, het witwassen van geld en meer van dat soort. Een gevaarlijk zwart gat in Europa, waar je het liefst omheen rijdt.

Maar zo’n zwart gat is Transnistrië niet. Internationale waarnemers zijn er al jaren actief om te controleren of een zulks plaatsvindt. Zowel de UNDP als de OSCE (EU) hebben er geen bewijs gevonden dat na 2001 nog handel en productie van wapens in Transnistrië voorkomt. Je zou kunnen zeggen dat het beeld dat in de Westerse wereld bestaat over Transnistrië is gebaseerd op oude verhalen. Maar wat er werkelijk achter de schermen gebeurt, weet natuurlijk niemand.

Tot zover een klein theoretisch kader. Ik ben in elk geval in één stuk de grens overgekomen, waar men nog wel eens corrupte neigingen op buitenlandse reizigers kan botvieren. Er werd wat gelachen om mijn provisorische Russisch, er werd wat bedenkelijk gekeken bij mijn verklaring dat ik een ‘vriendin’ ging opzoeken in Tiraspol, er werd wat gesmoezeld, wat in mijn paspoort gebladerd, wat op de computer ingetikt, wat naar drie verschillende loketten gestuurd. Mijn hand lag reeds op mijn portemonneetje waar ik netjes (niet meer dan) 50 Oekrainse Hrivna in had laten zitten om de heren douanemannen om te kunnen kopen. Maar niets van dat alles. Het gelach werd gebulder, maar ik kon gaan, met een inreisvisum van Transnistrië als los briefje in mijn paspoort.

De inzittenden van de Marshrutka (minibus) waar ik mee reisde waren opgelucht dat ik er ongeschonden vanaf kwam. Ze maakten zich ietwat zorgen om me, maar waren vooral ook blij dat ze eindelijk weer verder konden. Het is pech hebben als je een buitenlander, vooral een Westerling, in je bus hebt zitten. Tel dan maar zeker een uur bij je reistijd op.

Tiraspol, de hoofdstad van Transnistrië (of Pridnestrovie in het Russisch). Ik wissel Oekrainse Hrivna’s om voor Transnistrische Roebels. Een interessante munteenheid, want ook die Roebels worden nergens anders erkend dan in Transnistrië zelf. Ik spring in een taxi en raak meteen verwikkeld in een gesprek met de taxichauffeur over de politieke situatie van het ‘land’ waar ik net ben gearriveerd. Het leven is slecht, zegt hij. Er is geen werk en en de president (Smirnov) is een dictator én een monopolist. Er is maar één bedrijf, Sherrif, dat alles in handen heeft. En de politie is corrupt. Hij heeft bijna de pensiongerechtigde leeftijd bereikt. Hij kijkt uit naar dat moment, dan krijgt hij namelijk geld uit Moskou. “Poetin en Medvedev zijn toppers”, en hij steekt zijn duim omhoog. “Hoorden we nog maar gewoon bij Rusland”. Intussen hebben we het huis van Larisa gevonden.

Poetin en Medvedev sieren de winkelruiten in Tiraspol

Poetin en Medvedev sieren de winkelruiten in Tiraspol

Larisa is mijn logeeradres, ze is 61 en geeft Engels op het Gymnasium in Tiraspol. Ze woont in één van de blokken langs de hoofdweg van de stad. Een rustige, goedverzorgde buurt. Haar appartement is klassiek en stijlvol Sovjet. Op de donkerhouten vloeren liggen grote tapijten. De eettafel in de keuken draagt een zijden kleedje met simpele bloemenprint. Je wilt vast eten, zegt ze. In een handomdraai bakt ze vleeskoekjes en tovert ze een fruitsalade op tafel. Thee, brood en tomaten erbij. Zo, nu kunnen we praten.

Larisa woont alleen. Haar twee kinderen zijn opgegroeid, hebben zelf kinderen en zijn jaren geleden al verhuisd naar Rusland. Haar man overleed een paar jaar geleden. Ze is nu alleen in het grote huis waar ze met haar gezin leefde. Eenzaam noemt ze het niet, want ze heeft het veel te druk. Hoewel ze haar pensioen al ontvangt (vanuit Rusland), werkt ze nog iedere dag op school. Daarnaast geeft ze in de avonduren bijles aan leerlingen die extra gemotiveerd zijn om Engels te leren.

Ze kijkt naar mijn grote rugzak. Zelf reisde Larisa vroeger veel. Vooral in de Sovjetunie. “We konden makkelijk overal naartoe”, vertelt ze vol weemoed. “Naar de Oeral, de Kaukasus, de Karpaten, we konden bijna de hele wereld over zonder dat we visa nodig hadden. En het was veilig in de Sovjet-Unie.” Ze laat een fotocollage zien van de reizen die ze maakte met haar leerlingen. Zwart-wit foto’s van een jongere versie van Larisa met een rugzak op haar rug in bergachtig landschap.

Eén van haar leerlingen vertelde haar over Hospitalityclub. Een internetpagina waarop je in contact kunt komen met andere nationaliteiten en reizigers een logeerplaats kunt aanbieden. Ze besloot zich meteen aan te melden. Een paar maanden heeft ze nu een account, en inmiddels al twee keer gasten ontvangen. Een koppel uit Rusland dat liftend door Oekraine in Tiraspol aankwam, en een meisje uit Litouwen. En nu een jongedame uit Nederland. Ik ben haar derde gast. Op haar profiel schrijft ze: Welcome to my place! En bij ‘aantal dagen verblijven’: As long as we like each other.

Larisa is een vrouw van de wereld maar toch gelukkig in het kleine geïsoleerde niet-erkende land. “Ik heb het goed hier, heb een leuke baan en het is hier rustig. Het zou mooi zijn als we ook als land zouden worden erkend in de wereld. Maar Moldavië wil ons niet laten gaan, en Rusland kan ons niet adopteren omdat we gaan grens meer delen. En Europa, daar kan het ze niets schelen.” Larisa lijkt erin te berusten.

Larisa en één van haar leerlingen, Andrej

Larisa en één van haar leerlingen, Andrej

Saillant detail: Vorige week ging nietsvermoedend de telefoon bij Larisa. Een man uit Egypte aan de lijn! Hij had haar profiel én telefoonnummer op Hospitalityclub zien staan. Larisa moest lachen, en zei tegen de onbekende man: Je zoekt zeker een jonge, mooie vrouw. Nou, dan moet ik je meteen teleurstellen. Ik ben een oude oma van 61. De Egyptenaar was duidelijk wél aan het juiste adres en begon op zijn beurt te lachen. Hij bleek maar liefst 2 dagen ouder te zijn dan Larisa. Een uur lang spraken ze aan de telefoon. Wordt vervolgd…


Advertenties

4 gedachtes over “PMR

  1. Het bloofd wat, wat een spontaniteit en levenslust komt over me, bij het lezen van dit verhaal.
    Je bleeft het helemaal zoals t hoort.
    nog veel meer plezier toegewenst,
    dad

  2. Wijf,

    Wat een avonturen! Ik ben zo blij voor je dat je eindelijk in Transnistrie bent beland. Hoe is het met Larisa afgelopen? Zin in smeuige verhalen!

    XX

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s