“Ik zat altijd in een omgeving met alleen maar mannen”

Een vrouw in camouflage-uniform. Dat was een halve eeuw geleden nog een vreemd gezicht. Mannen hadden dienstplicht en er was maar een enkele vrouw die het waagde om dat mannenbolwerk vrijwillig binnen te stappen. Emma Staf (76) – gepensioneerd militair – durfde het aan. In 1954 ging ze in dienst om er in 1989 pas weer uit te stappen. Eerst als soldaat, later werd ze officier. “Ik zat altijd in een omgeving met alleen maar mannen.”

Een kleine groep vrouwen ging Staf voor. Tien jaar eerder, op 25 april 1944 trok de eerste vrouw het militaire uniform aan. Vrouwen die in Engeland verbleven tijdens de Tweede Wereldoorlog wilden zich inzetten voor de bevrijding. Toen werd het eerste vrouwenkorps met militaire status een feit: het Vrouwen Hulpkorps. Deze ging later op in de Militaire Vrouwenafdeling (MILVA). Inmiddels bestaat er geen onderscheid meer tussen mannen- en vrouwenkorpsen.

Hoewel er anno 2009 nog steeds weinig vrouwen bij de krijgsmacht werken – slechts 9 procent van het landmachtpersoneel is vrouw – is er veel veranderd sinds 1944. Kapitein Steffie Groothedde (26) weet daar alles van als ‘legervrouw van nu’. Groothedde is officier bij de logistieke dienst van de landmacht op de Duits-Nederlandse legerbasis in Münster. “Defensie doet veel om vrouwen binnen de organisatie te houden”, vertelt ze. Werk en gezin wordt steeds makkelijker te combineren. “Er wordt nu zelfs gewerkt aan kinderopvang op de kazernes”, aldus Groothedde.

Trouwen
Dat was in de tijd dat Emma Staf diende wel anders. Als een vrouw ging trouwen moest ze de dienst uit. “Dat was voor heel veel vrouwen zuur. Het was niet eens omdat ze kinderen kregen, die hadden ze nog niet eens”, roept Staf – die zelf nooit trouwde – verontwaardigd. In de jaren ’60 veranderde het beleid, toen mochten ook gehuwde vrouwen in dienst van defensie blijven werken.

De kleine groep vrouwen binnen defensie leverde in de jaren ‘50 vooral praktische problemen op. Het leger was niet berekend op faciliteiten voor vrouwelijke militairen. Zo moest Staf er herhaaldelijk op staan dat ze een aparte kamer kreeg in hotels. Ook sanitaire voorzieningen in het veld waren niet altijd berekend op die ene vrouw binnen een peloton. Dat loste Staf eenvoudig op: “Dan hing ik gewoon mijn baret op de paal om aan te geven dat het toilet bezet was.”

Positieve discriminatie
Vrouwen van nu kampen met andere problemen. Positieve discriminatie bijvoorbeeld. Groothedde: “Wat je soms ziet is dat vrouwen mogelijk een bepaalde positie krijgen omdat ze vrouw zijn.” Dat is niet een positie waar je als vrouw op zit te wachten, legt ze uit. “Natuurlijk zitten we in een organisatie waarin het proces van vrouwenemancipatie nog steeds loopt, maar we moeten niet doorslaan naar de andere kant.” Groothedde wil daarom niet steeds in de spotlight worden gezet omdat ze een vrouw is binnen een mannenbolwerk. “Je moet gewoon je werk goed doen, en dan krijg je vanzelf wat je verdient.”

Sterker nog: Vrouwen zijn onmisbaar binnen de krijgsmacht. In missiegebieden als Afghanistan bijvoorbeeld: “Als je daar met de locale bevolking wilt praten, moet je vrouwen bij je hebben”, vertelt Groothedde die in 2008 contacten onderhield met de locale bevolking in het district Deh Rawod. “Ik ben bij vrouwen binnen geweest terwijl mijn mannelijke collega buiten moest wachten.”

De 26-jarige Groothedde, die aan het begin van haar militaire carriere staat, heeft waardering voor wat haar gepensioneerde voorgangster Emma Staf heeft bereikt: “Ik ben enorm trots op al die vrouwen die het in het verleden hebben gedaan, waardoor ik nu deze baan kan hebben.” Er is daarnaast ook nog veel te verbeteren voor de positie van vrouwen binnen het leger, benadrukt ze: “We zijn er nog lang niet. Er zijn bijvoorbeeld nog steeds functies waar vrouwen niet op mogen solliciteren.”

Woensdag 2 december wordt het 65 jarige jubileum van vrouwen bij de krijgsmacht gevierd. Voor een jubileumconcert in het Beatrixtheater zijn alle vrouwen die ooit bij defensie hebben gewerkt uitgenodigd. De avond is ‘Woman Only’, alleen voor vrouwen.

Gepubliceerd op 2 december 2009 bij de Wereldomroep. Luister ook naar het dubbelinterview met Emma Staf en Steffie Groothedde uit Nieuwslijn Magazine van 1 december (onderaan).


Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s