Sluimerend conflict maakt politiewerk in Kosovo lastig

Luister naar de radioreportage bij de Wereldomroep, uitgezonden op 4 januari 2011

Of er dit jaar politiemensen naar Afghanistan worden gestuurd, blijft voorlopig gissen. Intussen worden Nederlandse politieagenten en militairen van de Koninklijke Marechaussee al jaren uitgezonden naar diverse politiemissies in (post-)conflictgebieden. Bijvoorbeeld naar Kosovo.

In zijn donkerblauwe Nederlandse uniform loopt politieagent Riemer Boersma door de straten van Gracanica, een Servische enclave in Kosovo. Normaal gesproken werkt hij op het politiebureau in Leeuwarden. Nu is hij voor een jaar uitgezonden naar het post-conflictgebied op de Balkan, op een Europese missie onder de naam EULEX (EU Rule of Law Mission in Kosovo).

‘Ik ben chief advisor op het politiebureau hier’, vertelt Boersma. ‘Dat betekent dat ik de politiecommandant mentor, monitor en adviseer. MMA noemen wij dat.’

Georganiseerde misdaad
Kees Kuijs is Kolonel bij de Koninklijke Marechaussee. Hij is hoofd van de speciale politieafdeling in Pristina en tevens de hoogste Nederlandse militair in het gebied. Hij vertelt wat de politietaken van de Nederlanders zijn: ‘We staan de Kosovaarse politie bij in het ontwikkelen van hun politieapparaat, zodat het gaat lopen volgens de Europese standaarden.’ De Europese politie loopt niet naast de politieagent op straat, legt hij uit. ‘We adviseren met name in de managementlagen.’

Een belangrijk speerpunt van de EULEX-politie is het aanpakken van georganiseerde misdaad en corruptie in Kosovo. ‘Wat wij corruptie noemen, noemen ze hier vaak gewoon familie’, aldus Kuijs. ‘Dat zit in de cultuur, maar moet je met wortel en tak uitroeien. Dat proberen wij te doen door voorbeelden te stellen, maar ook door educatie.’

Kosovaarse douane
Na de bloedige oorlog in 1999 en de onafhankelijkheidsverklaring in 2008, zijn er nog veel problemen in het jongste land van Europa. Als Kosovo wil toetreden tot de EU, moet het zich aan Europese standaarden conformeren. Maar het sluimerende conflict tussen de Albanezen en de Serviërs maakt dat het erg langzaam gaat.

Het overwegend Servische deel in het noorden van Kosovo is het meest betwiste gebied. ‘Het is één van de politieke angels in het proces van het zelfstandig worden van de republiek Kosovo’, vertelt Kuijs. Hoewel EULEX zich niet bemoeit met de status van het land, ondersteunt het de Kosovaarse instituties wel. Dus wordt de interne grens tussen Servië en Noord-Kosovo door EULEX bewaakt. ‘Dat is simpelweg omdat de Kosovaarse douane niet bij machte is om ook maar één voet in dat gebied te zetten.’

Lastig meten
Koen Heller is marechaussee en werkt op één van de twee betwiste grensposten. ‘Volgens Servië bestaat die grensovergang niet, volgens Kosovo wel’, legt hij uit. En dat maakt het werk daar lastig: ‘Omdat het geen erkende grensovergang is, dan kun je mensen bijna niet verplichten een paspoort te laten zien.’ Bij de twee grensposten in Noord-Kosovo werken ongeveer tien Nederlandse marechaussees.

Kuijs: ‘Implementatie van de Rule of Law in dit weerbarstige gebied met zo’n geschiedenis, en zulke ernstige verschillen tussen de bevolkingsgroepen, maakt de vooruitgang hier erg lastig te meten. We gaan hier kleine stapjes vooruit. Maar het kan altijd beter.’

Het perspectief dat EULEX de Kosovaarse bevolking biedt, is uiteindelijk toetreding tot de Europese Unie. Maar wanneer is moeilijk te zeggen. Zelfs Kuijs tast in het duister: ‘Het kan nog 15 jaar of 25 jaar duren, of misschien wel nooit.’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s