What will it be: Kosovo or EU?

(In het Nederlands lezen kan hier!)

“Eventually we have to let go of Kosovo ‘, says one. “Serbia will never give up on Kosovo,” says someone else. Kosovo and the EU are the two most controversial issues in Serbia at the moment. The newspapers are filled with it. Brand new President Nikolic and Prime Minister Dacic (familiar faces from a dark past) let no day pass by without speaking out about either Kosovo (‘Kosovo is ours as long as we do not give it away’) or EU (‘European integration is our main priority’).

The big unanswered question is: Will Serbia have to choose between Europe and Kosovo? Is recognition of Kosovo a condition for becoming an EU-member? Brussels officially stated that a “normalization” of relations between Pristina and Belgrade would be enough. But recently there were other sounds coming from one of the biggest EU Member States. A German parliamentarian told a Serbian news agency that recognition of Kosovo as an independent state is definitely needed to continue the negotiations in Brussels.

Important to note, there are still five EU-countries who don’t recognize Kosovo (Cyprus, Greece, Romania, Slovakia and Spain), some because they don’t want to create a precedent for their own ‘rebellious’ regions. An argument often used by Serbia to oppose stricter conditions from Europe.

Serbs are confused. They finally sent those damn war criminals to The Hague, and it’s still not enough? But the Kosovo issue has always been a problem for a future EU-membership for Serbia. Accepting an other country with an internal border conflict; the EU will try to avoid it. The extradition of Karadzic, Mladic and Hadzic was only a first step.

Today Deputy Prime Minister Vucic came with a remarkable statement. He said a referendum would not be unthinkable as a last resort. Let the citizens speak out. What is more important to you: Being part of European Union or keeping Kosovo?

What if the Serbs will actually have to choose?

Kosovo lays deep, very deep in the hearts of the Serbs. It goes far back in time and one can get into seriously complex disputes when touching the subject. Since history is very arguable (as hundreds of years of Balkan rivalry’s show), lets not go to deep into that.

With Europe Serbs have a love and hate relationship. Europe is west. The west is NATO. And in 1999 that same NATO bombed civilian targets in Serbia for 78 days in response to the ethnic cleansing in Kosovo by Milosevic. I know people who still get terrified when there’s a thunderstorm because they think the bombing started again. This is personal suffering, regardless of whether the bombings were justified.

On the other hand, the west is money, opportunities, the future (and yes, even a crisis in Europe is still better than a deeper crisis in Serbia). A few years ago, when the visa-free zone for Serbia within the EU was established, many Serbs were celebrating. They could travel, go where ever they want without a hassle. My Serbian friends immediately rushed to the Hungarian-Serbian border to party on top of the boundary line before going home again. Only because it was possible.

Choosing between Kosovo and the EU is not going to be easy. But a recent survey shows a tiny indication of what it might turn out to be. Less than half (49%) of the Serbs are pro-EU membership (25% says no to the EU, 19% has no opinion, and 8% does not know what they want). Before 2010 the pro-EU percentage was over 60%.

Advertenties

Moet Servië kiezen tussen Kosovo de EU?

(I also wrote this in English!)

‘Uiteindelijk zullen we Kosovo moeten loslaten’, vindt de één. ‘Servië zal Kosovo nooit laten gaan’, is de ander van mening. Kosovo en de EU zijn de twee meest controversiële issues van dit moment in Servië. De kranten staan er bol van. Nieuwbakken president Nikolic en premier Dacic (bekende gezichten uit een duister verleden) laten geen dag voorbij gaan zonder zich uit te spreken over ofwel Kosovo (‘Kosovo is van ons zolang we het niet weggeven’) ofwel de EU (‘Europese integratie is onze prioriteit’).

De grote onbeantwoorde vraag is: Zal Servië moeten kiezen tussen Europa en Kosovo? Wordt erkenning van Kosovo voorwaarde voor toetreding tot de EU? Brussel zegt officieel dat een ‘normalisatie’ van de relatie tussen Pristina en Belgrado voldoende kan zijn voor toetreding. Maar onlangs kwam er een andere geluid van een van de grootste EU-lidstaten. Een Duitse CDU-parlementarier verklaarde tegenover een Servisch persbureau dat erkenning van Kosovo als onafhankelijke staat wel degelijk noodzakelijk is om verder te gaan met de gesprekken in Brussel.

Belangrijk te vermelden is dat vijf Eurolanden Kosovo nog niet erkennen (Cyprus, Griekenland, Roemenië, Slowakije en Spanje), een aantal omdat ze geen precedent willen scheppen voor hun eigen ‘opstandige’ regio’s. Een argument dat Servië veelvuldig gebruikt om onder striktere voorwaarden uit te komen.

Serviërs snappen er niks meer van. Hebben ze die verdomde oorlogsmisdadigers eindelijk allemaal naar Den Haag gestuurd, is het nog niet goed. Maar de Kosovo-kwestie is altijd een probleem is geweest voor een toekomstig EU-lidmaatschap van Servië. Daar moest vanzelfsprekend ook nog een oplossing voor komen. Want het toelaten van een land met een intern grensconflict zal Europa niet zo snel meer laten gebeuren. Het uitleveren van Karadzic, Mladic en Hadzic was maar een eerste stap.

Vandaag kwam vicepremier Vucic met een opmerkelijke uitspraak. Hij zei dat een referendum denkbaar is als laatste redmiddel. Laat de burgers het maar zeggen. Wat vindt u belangrijker: Bij de Europese Unie horen of Kosovo behouden?

Maar wat nou als de Serviër daadwerkelijk zal moeten kiezen?

Kosovo zit diep, heel diep in de historisch bewuste Servische harten. Dat haal je er niet zomaar uit en gaat ver terug in de tijd. Over geschiedenis valt te twisten, zo blijkt al honderden jaren op de Balkan. Dus laten we onze kwetsbare vingers daar nu niet aan branden.

Met Europa hebben Serviërs een haat/liefde verhouding. Europa is het westen. Het westen is de NAVO. En die NAVO heeft in 1999 als reactie op de etnische zuivering in Kosovo door Milosevic, 78 dagen lang burgerdoelen in Servië gebombardeerd. Dat zit heel vers in de geheugens hier. Ik ken mensen die nog doodsbang wegduiken als het begint te onweren omdat ze denken dat het bombarderen weer is begonnen. Persoonlijk leed is dat, ongeacht of de bombardementen te rechtvaardigen waren.

Anderzijds: Europa is het westen. In het westen zit het geld, de kansen, de toekomst (en ja, zelfs een Europa in crisis is nog altijd beter dan een Servië in nog diepere crisis). Toen een paar jaar geleden de visumvrije zone voor Servië binnen de EU werd ingesteld ging in menig Servische huishouding de vlag uit. Vrienden van me gingen als een gek naar de Hongaars-Servische grens voor een spontane vreugdedans op de grenslijn om vervolgens weer terug naar huis te rijden. Gewoon omdat het kon.

Kiezen tussen Kosovo en de EU. Simpel zal het niet worden (als het zover komt). Maar een onlangs gehouden opiniepeiling geeft een hele kleine hint. Iets minder dan de helft (49%) is voor toetreding (25% zegt nee tegen de EU, 19% heeft geen mening en 8% weet het niet). Voor 2010 lag dat percentage nog boven de 60%.