Moet Servië kiezen tussen Kosovo de EU?

(I also wrote this in English!)

‘Uiteindelijk zullen we Kosovo moeten loslaten’, vindt de één. ‘Servië zal Kosovo nooit laten gaan’, is de ander van mening. Kosovo en de EU zijn de twee meest controversiële issues van dit moment in Servië. De kranten staan er bol van. Nieuwbakken president Nikolic en premier Dacic (bekende gezichten uit een duister verleden) laten geen dag voorbij gaan zonder zich uit te spreken over ofwel Kosovo (‘Kosovo is van ons zolang we het niet weggeven’) ofwel de EU (‘Europese integratie is onze prioriteit’).

De grote onbeantwoorde vraag is: Zal Servië moeten kiezen tussen Europa en Kosovo? Wordt erkenning van Kosovo voorwaarde voor toetreding tot de EU? Brussel zegt officieel dat een ‘normalisatie’ van de relatie tussen Pristina en Belgrado voldoende kan zijn voor toetreding. Maar onlangs kwam er een andere geluid van een van de grootste EU-lidstaten. Een Duitse CDU-parlementarier verklaarde tegenover een Servisch persbureau dat erkenning van Kosovo als onafhankelijke staat wel degelijk noodzakelijk is om verder te gaan met de gesprekken in Brussel.

Belangrijk te vermelden is dat vijf Eurolanden Kosovo nog niet erkennen (Cyprus, Griekenland, Roemenië, Slowakije en Spanje), een aantal omdat ze geen precedent willen scheppen voor hun eigen ‘opstandige’ regio’s. Een argument dat Servië veelvuldig gebruikt om onder striktere voorwaarden uit te komen.

Serviërs snappen er niks meer van. Hebben ze die verdomde oorlogsmisdadigers eindelijk allemaal naar Den Haag gestuurd, is het nog niet goed. Maar de Kosovo-kwestie is altijd een probleem is geweest voor een toekomstig EU-lidmaatschap van Servië. Daar moest vanzelfsprekend ook nog een oplossing voor komen. Want het toelaten van een land met een intern grensconflict zal Europa niet zo snel meer laten gebeuren. Het uitleveren van Karadzic, Mladic en Hadzic was maar een eerste stap.

Vandaag kwam vicepremier Vucic met een opmerkelijke uitspraak. Hij zei dat een referendum denkbaar is als laatste redmiddel. Laat de burgers het maar zeggen. Wat vindt u belangrijker: Bij de Europese Unie horen of Kosovo behouden?

Maar wat nou als de Serviër daadwerkelijk zal moeten kiezen?

Kosovo zit diep, heel diep in de historisch bewuste Servische harten. Dat haal je er niet zomaar uit en gaat ver terug in de tijd. Over geschiedenis valt te twisten, zo blijkt al honderden jaren op de Balkan. Dus laten we onze kwetsbare vingers daar nu niet aan branden.

Met Europa hebben Serviërs een haat/liefde verhouding. Europa is het westen. Het westen is de NAVO. En die NAVO heeft in 1999 als reactie op de etnische zuivering in Kosovo door Milosevic, 78 dagen lang burgerdoelen in Servië gebombardeerd. Dat zit heel vers in de geheugens hier. Ik ken mensen die nog doodsbang wegduiken als het begint te onweren omdat ze denken dat het bombarderen weer is begonnen. Persoonlijk leed is dat, ongeacht of de bombardementen te rechtvaardigen waren.

Anderzijds: Europa is het westen. In het westen zit het geld, de kansen, de toekomst (en ja, zelfs een Europa in crisis is nog altijd beter dan een Servië in nog diepere crisis). Toen een paar jaar geleden de visumvrije zone voor Servië binnen de EU werd ingesteld ging in menig Servische huishouding de vlag uit. Vrienden van me gingen als een gek naar de Hongaars-Servische grens voor een spontane vreugdedans op de grenslijn om vervolgens weer terug naar huis te rijden. Gewoon omdat het kon.

Kiezen tussen Kosovo en de EU. Simpel zal het niet worden (als het zover komt). Maar een onlangs gehouden opiniepeiling geeft een hele kleine hint. Iets minder dan de helft (49%) is voor toetreding (25% zegt nee tegen de EU, 19% heeft geen mening en 8% weet het niet). Voor 2010 lag dat percentage nog boven de 60%.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s