Roma in Servië massaal op zoek naar beter leven

Euranet (RNW), dinsdag 11 december 2012

Het wordt steeds moeilijker voor Roma uit Servië om naar de EU te reizen en daar asiel aan te vragen. De Servische overheid heeft strengere grenscontroles ingevoerd nadat de EU het land op de vingers heeft getikt over te veel valse asielaanvragen uit Servië.

 - ©Mitra Nazar

©Mitra Nazar

Ruim zestig procent van de Servische asielaanvragen komt van de Roma. In Servië wonen naar schatting 400 tot 500 duizend Roma. Ze leven geïsoleerd in armoedige Roma settlements, vaak zonder stromend water en elektriciteit. De meeste Roma hebben geen baan en kinderen gaan nauwelijks naar school. Ze worden als tweederangs burgers gezien. Op zoek naar een beter leven trekken veel Roma weg. Ze vragen asiel aan in Duitsland, Nederland of Frankrijk.

Correspondent Mitra Nazar trok naar een Romawijk in Belgrado en sprak daar met een vrouw die steeds opnieuw blijft proberen Duitsland binnen te komen, of Nederland. Het is haar dochter al gelukt. ‘Die zag er niet zo donker uit.’ Het kost haar steeds geld, de busreis naar de Duitse grens, en de kans is klein dat het haar lukt. Maar ze is vastbesloten om de EU te bereiken. Weg van de slechte omstandigheden in Servië.

Beluister de radioreportage hier

Het is nog onbekend of de Europese Unie visa voor de Westelijke Balkan weer zal invoeren. Dat hangt er vanaf of de Servische regering erin slaagt het aantal asielaanvragen omlaag te krijgen.

Advertenties

Roemenie naar stembus

Zondag 9 december gingen de Roemenen naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Voor het eerst in ruim twintig jaar heeft de regering geprobeerd het kopen van stemmen tegen te gaan. Maar dat betekent niet dat het niet meer gebeurt.

Beluister mijn bijdrage op Radio 1

 

KRO Roemenie

En lees mijn voorbeschouwing in Het Parool van zaterdag 8 december:

BOEKAREST- Mitra Nazar

Weer of geen weer, iedere dag rond de klok van zes staan Antonescu Tudor en Gherlan Gheorghe met een twintigtal anderen op een plein in het centrum van Boekarest. De gepensioneerde vrienden hebben een thermoskan koffie, een paar Roemeense vlaggen en wat banners bij zich. ‘Basescu is een hond. Weg met Basescu’, roepen ze in koor. Het is mager overblijfsel van de grote protesten in januari 2012, toen duizenden Roemenen dagenlang de straat op gingen om duidelijk te maken dat ze van president Traian Basescu af willen. ‘Dit is het enige wat de democratie ons heeft gebracht’, zegt Gheorghe terwijl hij een plastic beker met dampende koffie vult. ‘Dat we hier op een pleintje mogen blaffen tegen de president’.

Aanstaande zondag gaan de Roemenen naar de stembus. De parlementsverkiezingen worden gezien als climax van een turbulent politiek jaar met als hoogtepunt de poging van de zittend premier Victor Ponta om president Basescu af te zetten middels een referendum. Het referendum werd ongeldig verklaard vanwege een te lage opkomst, desalniettemin stemde 85 procent van de kiezers tegen Basescu.

De strijd tussen de impopulaire Basescu en de jonge aanvaller Ponta wordt zondag voortgezet in het stembureau. Niet verrassend lijkt de centrumlinkse regeringscoalitie USL met Ponta aan het hoofd af te stevenen op een overwinning; exitpolls voorspellen 60,5 procent van de stemmen. De rechtse alliantie, geleid door Basescu’s partij PDL staat op een schamele 17 procent. Na afgelopen zomer was dat wel te verwachten, zegt Septimius Parvu van de onafhankelijke denktank Pro Democratia. ‘Een stem op Ponta is niet zozeer een stem voor zijn beleid, maar een stem tegen Basescu’.

De president staat flink onder vuur sinds hij in 2010 stevige hervormingsmaatregelen doorvoerde, hij verlaagde ambtenarensalarissen met 25 procent en zette het mes in de pensioenen. Daarnaast heeft Basescu zijn communistische verleden nooit echt af weten te schudden. Ten tijden van Caucescu zou hij in dienst zijn geweest van de beruchte geheime dienst Securitate. Zijn dossier is nooit teruggevonden, maar zijn naam komt voor in verschillende documenten die na de val van het communisme openbaar werden.

Toch is de keuze voor Ponta niet voor iedereen vanzelfsprekend. In een buitenwijk van Boekarest verscheen afgelopen week een lichtbak bevestigd aan een van de balkons van een flatgebouw. ‘Op wie moet ik nou stemmen?’ staat er in levensgrote neonletters. Dezelfde tekst is in het centrum van de stad op verschillende muren gekalkt. Mihai Tociu, die de lichtbak ophing, wil er zijn onvrede mee tonen over het politieke moddergooien, liet hij de Roemeense pers weten. ‘Zo lang we geen politieke klasse hebben met eerlijke mensen, zal er ook nooit verandering komen’.

Veel Roemenen hebben het gevoel dat ze moeten kiezen tussen een twee kwaden. ‘Ze zijn allebei zo corrupt als de pest’, zegt boekverkoper Teodor. ‘Maar mijn stem gaat naar Ponta. Niet omdat ik hem zo goed vind, maar omdat we van de invloed van die ouwe communist Basescu af moeten’.

Ponta is een jonge politicus die, in tegenstelling tot veel van zijn collega’s, geen blaam kan treffen om wat hij in tijdens communistische regime van Caucescu zou hebben gedaan. Maar ook Ponta is allesbehalve smetteloos. Zo werd hij begin dit jaar beschuldigd van het plegen van plagiaat met zijn doctoraalscriptie. Afgelopen zomer maakte hij zich bovendien niet populair in Brussel vanwege zijn discutabele poging om Basescu af te zetten. Tegenstanders verweten hem een poging tot staatsgreep. Zijn campagne gaat zijdelings over banen, infrastructuur en economische vooruitgang, maar in de praktijk haalt hij zijn kiezers binnen met het anti-Basescu standpunt. Dat komt volgens Parvu omdat de race praktisch al gelopen is: ‘Geen van de campagnes gaat over beleid, de crisis of over wat goed is voor de burgers’, zegt hij. ‘Dit zijn de meest oppervlakkige en populistische verkiezingen in de democratische geschiedenis van dit land’.

Voor het eerst in twintig jaar heeft de regering een noodwet aangenomen om het kopen van stemmen tegen te gaan. Was het eerder gebruikelijk om -vooral in rurale gebieden- kiezers om te kopen met kleding, voedsel of sigaretten, campagnevoerders kunnen daar nu voor gestraft worden. De door de zittende regering van Ponta afgekondigde maatregel maakte veel cynische reacties los. Stemmen kopen is vooral van belang als sprake is van een nek-aan-nek race tussen twee partijen. Nu Ponta vrijwel zeker is van winst, zou hij met de anti-corruptie-aanpak goodwill willen tonen, vooral in Brussel.

Het is een illusie dat de noodmaatregel stemfraude heeft uitgebannen. ‘Vooral op het platteland is het moeilijk te handhaven’, zegt Parvu. ‘We weten bijvoorbeeld dat er waardebonnen voor een autowasbeurt worden weggegeven. Naast kado’s wordt er ook flink geïntimideerd, heel moeilijk te controleren’. Bovendien, weet Parvu, zijn mensen sinds de economische crisis makkelijker om te kopen. ‘Op het platteland is zo veel armoede, daar zijn al tevreden met een pak meel’.

Ook al wint de coalitie van Victor Ponta de verkiezingen zondag, dan is het nog niet uitgemaakt dat hij ook aanblijft als premier. Basescu’s mandaat loopt pas af in 2014 als er presidentsverkiezingen zijn. Analisten achten de kans aanwezig dat Basescu de verkiezingsuitslag negeert en iemand van zijn eigen regeringscoalitie tot premier benoemt. Als dat gebeurt, zal Ponta weer alles in het werk zetten om Basescu te elimineren, mogelijk opnieuw via een referendum. ‘Het is misschien een rustige campagne geweest’, speculeert Parvu. ‘Maar na de verkiezingen wordt het pas echt spannend’.

Vampier on the loose in Servisch dorp?

Nieuws uit de Balkan hoeft niet altijd met oorlogsmisdadigers, hooligans of zigeuners te maken te hebben. Zo blijkt.

Vorige week ontstond commotie naar aanleiding van een dubieus bericht over Sava Savanovic, de oudste vampier ter wereld (mocht u denken, de oudste vampier is toch Drakula? Neen, volgens de Serviërs is dat dat hun Sava). Deze vampier uit Zarozje, een piepklein gehucht in het westen van het land, zou on the loose zijn omdat de molen waarin hij ‘leefde’ van ellende is ingestort. Sensatie alom. Niet wetende wat ik zou aantreffen, ging ik er naartoe. Ik kreeg een lift van een journalist van de Servische omroep B92, nadat ik hem de tip had gegeven. Samen gingen we op onderzoek uit.

Na een lange dag te hebben doorgebracht met de vrijgevige en goedgelovige Servische dorpelingen reden we voldaan terug naar Belgrado, met 5 liter zelfgestookte rakija en 3 kilo verse kaas in de achterbak.

Vrijdag 30 november vertelde ik wat ik in Zarozje aantrof en wat er achter dit vreemde verhaal zit, bij de KRO op Radio 1. Luister en huiver

En maandag 3 december het hele verhaal in Metro (helemaal te lezen in de PDF-versie van de krant van 03-12-2012)

Schermafbeelding 2012-12-03 om 08.32.04 kopie

Mijn Servische collega vond het zo bijzonder dat zelfs een Nederlandse journaliste naar Zarozje afreisde om dit vampierverhaal uit te zoeken, dat hij me in zijn reportage opnam:

[blip.tv http://blip.tv/play/hKYmg4qhfwI?p=1 width=”550″ height=”443″]