Kroaten al minder enthousiast over EU

Gepubliceerd in Het Parool, 11 april 2013

“Verkiezingen? Waarvoor dan?” vraagt taxi-chauffeur Dusan terwijl hij door de straten van Zagreb rijdt “Oh, de EU. Daar heb ik niks mee”. De Kroaten gaan zondag voor het eerst naar de stembus voor het Europees Parlement. Tien jaar lang leefde Kroatië toe naar dit moment, maar nog voor de officiële EU-toetreding op 1 juli is het enthousiasme over de Unie aan het afnemen. En voor verkiezingen Europese Parlementsverkiezingen wordt een extreem lage opkomst verwacht.

De aanhoudende eurocrisis maakt steeds meer Kroaten sceptisch over de Europese Unie, zegt Srdjan Dumicic van Ipsos, de grootste opiniepeiler in Kroatië. “Alsof we binnenkomen op een feestje dat over het hoogtepunt heen is. Iedereen is al aan het opruimen.” Vorig jaar zeiden de Kroaten middels een referendum officieel ja tegen de toetreding. De opkomst was slechts 44 procent, de grondwet moest worden aangepast om de uitslag geldig te laten verklaren. Ruim tweederde stemde voor toetreding. Een meerderheid, maar aanzienlijk minder dan toen de onderhandelingen met Brussel in 2003 begonnen.

“De EU is een ramp geworden”, zegt Sinisja, ober in een restaurant in Zagreb. Hij stemde tegen bij het referendum. “Kijk naar Cyprus. Dat kan ons ook gebeuren. We hebben de EU niet nodig”. Kroaten kijken vooral ook naar buurland Slovenië, dat al in 2004 lid werd. “Vraag de Slovenen of zij een beter leven hebben gekregen. Hun antwoord is nee. We maken een grote fout”.

Marjan Bosnjak van de anti-EU beweging ‘Alleen Kroatië’ vindt dat de regering zich heeft blindgestaard op een mythe: “We maken een belangrijke historische beslissing maar er is totaal geen inhoudelijk debat geweest, alleen maar pro-EU propaganda.” Bosnjak, die onlangs een boek schreef met de titel ‘EU? Nee bedankt!’, is van mening dat de regering geen realistisch beeld geeft van de gevolgen van toetreden: “Ze houden ons voor dat we een beter leven krijgen, miljoenen euro’s uit EU-fondsen, banen in het westen. Niemand heeft het over wat het ons gaat kosten, wat we moeten inleveren”, zegt hij fel. “Je moet toch gek zijn om in zo’n zinkend schip te stappen. Zelfs de Britten willen er al uit.”

IMG_7457

Ruim dertig procent van de Kroaten is tegen toetreding tot de Unie, volgens Bosnjak groeit dat aantal alleen maar. “Wacht maar tot de Duitsers en Italianen straks onze prachtige eilanden komen opkopen”.

In het pand van de EU-delegatie in Zagreb is een verkiezingsdebat gaande, de opkomst is dramatisch laag. Er wordt nauwelijks campagne gevoerd. Valentina Otmacic, onderzoeker aan de universiteit, is een van de weinige aanwezigen. “Burgers zijn niet geïnformeerd, de meeste kandidaten zijn onervaren en ze hebben een zwak Europees verhaal. Het leeft gewoon niet”, legt ze uit. “Nu de toetreding een feit is kan het burgers én politici weinig meer schelen wat er daarna gebeurt”.

Otmacic stemde voor toetreding bij het referendum en is nog steeds pro-EU. “Maar we zijn allemaal wel wat minder enthousiast geworden over de Europese Unie”, zegt ze. “We zien wat er gebeurt in de Eurozone. Toch geloof ik dat het nog steeds beter is voor Kroatië om in de EU te zitten dan er buiten te blijven bungelen. Er is simpelweg geen beter alternatief.”

Economisch gaat het niet best met Kroatië, er is een torenhoge staatsschuld en enorme werkeloosheid. “Burgers zijn realistisch”, verklaart Dumicic. “Ze denken: veel slechter dan nu kan het toch niet worden”.

Bovendien zien veel Kroaten de toetreding tot de Europese Unie als een ideologisch keuze. Historisch en cultureel voelen ze zich meer Europees dan onderdeel van de Balkan, aldus Dumicic. “We zijn altijd meer Europees georiënteerd geweest. De meeste mensen hebben het gevoel dat ze al bij de Europese familie horen.”

================================================================

Bijdrage voor de KRO Goedemorgen Nederland, Radio 1

Bijdrage voor Nieuwe Feiten op de Belgische Radio 1 (VRT)

================================================================

Advertenties

2 gedachtes over “Kroaten al minder enthousiast over EU

  1. Klopt. Maar het enthousiasme is wat minder geworden. Ook onder mensen die voor toetreding stemden bij het referendum en nog steeds voor toetreding zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s