Vervloekt dorp in Kosovo

Zomercolumn Het Parool, 3 augustus 2013

Plemetina meisjes

Ze werd geboren in een vluchtelingenkamp in het hart van Kosovo. Van de oorlog weet ze niks. Kika is zeven. Toch woedt de nasleep van de oorlog overal om haar heen.

Dit is Plemetina, een vervloekt dorp op tien kilometer van de Kosovaarse hoofdstad Pristina. Openbaar vervoer komt er niet. Vanuit het stadje Obilic kun je voor twee euro een taxi nemen. De chauffeur stopt aan de rand van het dorp. ‘Verder moet je lopen’, zegt hij nors.

Als Kika bovenop de oude Zastava-auto van haar vader klimt, ziet ze uiterst links de minaret van de moskee en op rechts het blinkende kruis van de orthodoxe kerk. Plemetina is uniek in Kosovo want er wonen zowel Serviërs als Albanezen, niet van harte samen overigens.

Kika is noch Servisch, noch Albanees. Haar ouders zijn Roma-zigeuners, de minderheden onder de minderheden in Kosovo maar in Plemetina in de meerderheid. Sinds de oorlog leven ze tussen twee hele hete vuren in. Ze spreken Servisch, waardoor ze door Albanezen aan de kant worden gezet. Toch zijn de Roma hier overwegend moslim, wat weer kwaad bloed zet bij de Serviërs.

Kika weet niet wat het betekent. Ongedwongen speelt ze tussen provisorisch gebouwde huizen, waar langs de weg vuilnis wordt verbrand en blaffende straathonden scharrelende kippen de stuipen op het lijf jagen.

Alsof het nog niet genoeg is, ligt Plementina onder de rook van de slecht onderhouden, vervuilende, grootste kolencentrale van Kosovo. Kika hoeft niet eens op de oude Zastava te gaan staan om de dikke schoorstenen van ‘Kosovo A’ te zien. Ze toornen uit boven het dorp, staan op nog geen tweehonderd meter afstand. De donkere rook waait dagelijks over de huizen, giftige deeltjes dalen neer op de velden en in de rivier waar gezwommen en gevist wordt.

De uitstoot die de centrale produceert is 74 keer hoger dan de Europese toegestane hoeveelheid, bewezen gevaarlijk voor de volksgezondheid. De gemeente waar Plemetina onder valt heeft de meeste kankergevallen van heel Kosovo. Kika’s vader vist in de rivier waarin restafval van verbrande kolen wordt gedumpt. Ze eten de giftige vis, want er is niks anders. Al jaren wordt een modernisering van de centrale beloofd, maar er gebeurt niks.

De ironie van dit alles? Degenen met een vervuilende elektriciteitscentrale in de achtertuin hebben meer dan de helft van de tijd… geen stroom. 

Plemetina schoorsteen

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s