Kosovaren vrezen voor Trump

17 januari, 2017. Radioreportage voor KRO/NCRV De Ochtend

Beluister hier de hele reportage

Kosovo’s hoofdstad Pristina is een van de weinige plekken ter wereld waar een standbeeld van de voormalige Amerikaanse president Bill Clinton staat. De Amerikaanse vlag wappert er fier naast en een enorme portretfoto van een breed lachende Clinton hangt erboven aan de gevel van een flatgebouw.

Het is niet het enige waaraan je kunt zien dat Kosovo van Amerika houdt. Naast het standbeeld, een paar meter verderop, staat met grote letters Hillary op een winkelraam. Een kledingboetiek is vernoemd naar Hillary Clinton, mantelpakjes en nette broeken a la Hillary hangen in de etalage.

De eigenaresse van de winkel noemt Hillary een voorbeeld. “Ze is een icoon voor ons. Niet alleen haar kledingstijl, maar ook haar persoonlijkheid is een inspiratie voor vrouwen in Kosovo”, zegt ze. Ze is teleurgesteld dat Clinton de verkiezingen verloor, maar “Als de Amerikanen blij zijn met Trump, is dat okay. Wij houden van Amerika, onvoorwaardelijk”.

Dankbaar

Op steun van Amerika heeft Kosovo sinds de oorlog van eind jaren negentig altijd kunnen rekenen. Tijdens die oorlog was het Amerika, van toen president Clinton, die de militaire interventie tegen het Servië (toen Joegoslavie) van Slobodan Milosevic leidde. Daar zijn de Kosovaren Amerika tot op de dag van vandaag dankbaar voor.

De Kosovaarse volkszanger Armend Miftari maakte er zelfs een liedje over. “Thank you USA, you are my best friend. You are the peace keeper. You are the legend”, zingt hij.

In 2008 riep Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid uit van Servië. Servië ziet Kosovo nog steeds als hun eigen provincie, en ook de VN-veiligheidsraad kan het land niet als soeverein beschouwen omdat Rusland en China achter Servië staan en hun veto gebruiken om tegen te stemmen.

Toch wordt Kosovo al door 113 landen erkend. En dat is mede door de steun en lobby van de Verenigde Staten, zegt Agron Demi van de denktank GAP. “We zijn zo ver gekomen dankzij Amerika. We hebben nog veel meer erkenningen nodig, maar nu met Trump in het Witte Huis is het nog maar de vraag of we die nog krijgen”, zegt hij.

Dan is er nog de NAVO, die sinds de oorlog een aanzienlijke vredesmissie in Kosovo heeft, en Kosovo’s veiligheid garandeert bij gebrek aan een eigen leger.

Onrust door Trump

Trump zei voor de verkiezingen al eens dat hij de NAVO overbodig vond. En deze week, een paar dagen voor zijn inauguratie, verklaarde hij nog eens dat de NAVO in zijn ogen ‘verouderd’ is. Die opmerking veroorzaakte onrust bij de Noord Atlantische Verdragsorganisatie, maar ook in Kosovo.

Afgelopen week laaide spanningen tussen Belgrado en Pristina weer flink op. De arrestatie van ex-president Haradinaj en een Servische trein met daarop de tekst ‘Kosovo is Servie’ die naar Kosovo zou gaan rijden, zorgden voor hernieuwde oorlogstaal over en weer. Kosovaren menen dat ze de NAVO, nu meer dan ooit, nodig hebben.

Een onzekere tijd voor Kosovo

De verkiezing van Trump tot president van Amerika heeft Kosovaren wakkergeschud. Ze maken zich zorgen. Want wat gaat er nu gebeuren met die onvoorwaardelijke politieke bijstand? En wat zal Trump gaan doen met de NAVO?

Een jonge studente loopt elke dag langs het standbeeld van Bill Clinton op weg naar de universiteit. “Met Trump weet eigenlijk niemand wat er gaat gebeuren”, zegt ze. “Het is een onzekere tijd voor Kosovo. We kunnen alleen maar afwachten.”

====

Advertenties