BNR: proces kunstroof van start

BNR Nieuwsradio, 13 augustus 2013

De Roemeense verdachten van de kunstroof in Rotterdam verschijnen vandaag in Boekarest voor de rechter. Maar wat iedereen zich vooral afvraagt: waar zijn nou die schilderijen? Drie van de zeven doeken zouden verbrand zijn, maar de advocaat van één van de verdachten beweert dat alle schilderijen er nog zijn.

“Je moet je voorstellen dat die advocaten nu alles uit de kast trekken om de boel te rekken om meer tijd te hebben om de verdediging voor te bereiden”, zegt zuidoost-Europa-correspondent Mitra Nazar. “Die jongens gaan sowieso de bak in. Het is niet uitgesloten dat die schilderijen er nog zijn, maar het wordt wel ernstig betwijfeld”.

Beluister het fragment hier

Proces kunstroof van start in Boekarest

Novum Nieuws, 13 augustus 2013

Proces kunstroof van start

(Novum)- BOEKAREST -De advocaat van één van de verdachten van de Rotterdamse kunstroof wil vermoedelijk dat het proces wordt opgeschort en naar Nederland wordt verplaatst. Dat heeft de advocaat Maria Vasii aan de vooravond van de start van het proces in de Roemeense hoofdstad Boekarest gezegd. In Nederland zijn de straffen lager en de omstandigheden in de gevangenissen beter.

In totaal zes Roemenen worden verdacht van diefstal en medeplichtigheid in wat ook wel de ‘kunstroof van de eeuw’ wordt genoemd. In oktober vorig jaar werden zeven meesterwerken van onder meer Picasso, Monet en Gauguin, met een totale verzekerde waarde van achttien miljoen euro, gestolen uit de Kunsthal in Rotterdam.

Belangrijkste verdachte is Radu D., die samen met zijn vriend Adrian P. te zien is op beelden van beveiligingscamera’s. Radu D. werd in januari dit jaar opgepakt door de Roemeense politie; Adrian P. is voortvluchtig. Tegen hem is een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd.

De zitting begint naar verwachting om 09.00 uur lokale tijd, 08.00 uur Nederlandse tijd. De verdachten hebben al een bekentenis afgelegd. De advocaten van de verdachten zullen mogelijk direct om uitstel vragen om meer tijd te hebben de verdediging voor te bereiden. Als dat niet gebeurt, worden de verdachten gehoord en volgt mogelijk meteen een strafeis.

Het monsterproces, dat ook in Roemenië veel aandacht krijgt, wordt overschaduwd door onduidelijkheid over het lot van de gestolen schilderijen. Drie of vier van de zeven kunstwerken zijn naar alle waarschijnlijkheid door de moeder van hoofdverdachte Radu D. verbrand. Onderzoek naar de asresten die zijn aangetroffen in de oven van Olga D. wijst dat uit.

Advocaat Maria Vasii zei maandagavond in het televisieprogramma Eenvandaag dat ‘alle doeken nog bestaan’ en dat er hard wordt gewerkt ze terug te halen. De verdachten kunnen straffen van zeven tot twintig jaar cel krijgen, maar als de schilderijen worden teruggebracht kunnen de straffen tot een minimum beperkt blijven.

Experts houden er echter rekening mee dat alle schilderijen inmiddels zijn vernietigd. Vermoed wordt dat de advocaten alles uit de kast halen om het proces te rekken.

De zaak tegen Olga D. voor het verbranden van kostbare kunstwerken wordt apart afgehandeld, het onderzoek naar haar betrokkenheid loopt nog.

====

Proces kunstroof verdaagd

(Novum) – BOEKAREST – Het proces tegen de verdachten van de schilderijenroof uit de Kunsthal is verdaagd tot 10 september. Dat heeft de rechtbank in de Roemeense hoofdstad Boekarest dinsdag bepaald, kort na de start van het proces.

De advocaten van de verdachten hadden om uitstel gevraagd omdat het dossier niet compleet zou zijn. Zo zou onder meer een verklaring van de Kunsthal ontbreken. Een halfuur na aanvang besloot de rechter het proces op te schorten.

In de rechtszaal waren drie verdachten van de roof zelf aanwezig, net als de moeder van een van hen, die wordt verdacht van het verbranden van de doeken. De advocaten vroegen of ze hun straf op vrije voet mogen afwachten, omdat ze bekend hebben, maar de rechter verklaarde direct dat vrijlating geen optie is.

Een van de verdachten, Eugen Darie, richtte het woord direct tot de rechter: “Ik vraag u of ik mijn straf in vrijheid mag afwachten”, waarop de rechter nee schudde.

Een vijfde verdachte, Petre Condrat, is eerder op vrije voeten gesteld. Hij was niet aanwezig, volgens zijn advocaat omdat hij moest trainen voor een trainingskamp voor kajakken. Condrat zit in het nationale Roemeense team. Zijn afwezigheid zorgde voor de nodige commotie in de rechtszaal. De rechter liet meteen weten dat wegblijven niet acceptabel is. Verdachte nummer zes, Adrian Procop, is nog altijd voortvluchtig.

Bij de roof in oktober vorig jaar werden uit de Rotterdamse Kunsthal zeven meesterwerken gestolen van onder anderen Picasso, Monet en Gauguin, met een totale verzekerde waarde van achttien miljoen euro.

Het is nog altijd onduidelijk wat er met de doeken is gebeurd. Een aantal werken zou door de moeder van de hoofdverdachte zijn verbrand, maar volgens de advocaat van een van de verdachten zijn alle doeken er nog.

De advocaten uitten dinsdag ook kritiek op de Kunsthal en de Triton Foundation, de eigenaar van de schilderijen, omdat ze tot nu toe geen enkele betrokkenheid bij de zaak zouden hebben getoond. Bovendien vinden ze dat eerst duidelijk moet worden of het museum regels heeft overschreden rondom de beveiliging van de doeken.

=====

Kunstrovers willen schilderijen terug geven

(Novum)- BOEKAREST- De Roemeense verdachten in de kunstroofzaak willen de gestolen schilderijen teruggeven. Dat hebben de advocaten dinsdag gezegd nadat de eerste zitting werd verdaagd. De drie hoofdverdachten zouden weten waar de meesterwerken uit de Kunsthal zich bevinden. De doeken zijn volgens hen niet verbrand.

Ze willen stappen ondernemen de meesterwerken terug te geven zodra inhoudelijke behandeling van de zaak plaatsvindt en mits ze ‘goed behandeld worden’. Dat kan mogelijk op 10 september gebeuren als de zaak verder gaat.

Ook hebben de advocaten erop aangedrongen dat er een tweede onderzoek komen naar de asresten die gevonden zijn in de kachel van Olga D. Dat onderzoek moet plaatsvinden in het Parijse museum het Louvre. Ze vertrouwen het eerste onderzoek niet, dat werd uitgevoerd door het Nationale Historisch Museum in Boekarest, en willen een second opinion. Ze zeggen dat niet bewezen is dat de asresten van de betreffende schilderijen zijn. “Onze cliënten zeggen dat de schilderijen zijn nog in tact zijn”, aldus advocaat Maria Vasii.

De advocaten zeggen de locatie van de schilderijen zelf niet te kennen. Als ze dat wel zouden toegeven, kunnen ze als medeplichtig worden aangemerkt.

De rechter heeft het verzoek in behandeling genomen. Ook het Louvre moet nog benaderd worden, aldus een van de advocaten dinsdag vlak na de eerste hoorzitting van het proces van de kunstroof.

Roemenie naar stembus

Zondag 9 december gingen de Roemenen naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Voor het eerst in ruim twintig jaar heeft de regering geprobeerd het kopen van stemmen tegen te gaan. Maar dat betekent niet dat het niet meer gebeurt.

Beluister mijn bijdrage op Radio 1

 

KRO Roemenie

En lees mijn voorbeschouwing in Het Parool van zaterdag 8 december:

BOEKAREST- Mitra Nazar

Weer of geen weer, iedere dag rond de klok van zes staan Antonescu Tudor en Gherlan Gheorghe met een twintigtal anderen op een plein in het centrum van Boekarest. De gepensioneerde vrienden hebben een thermoskan koffie, een paar Roemeense vlaggen en wat banners bij zich. ‘Basescu is een hond. Weg met Basescu’, roepen ze in koor. Het is mager overblijfsel van de grote protesten in januari 2012, toen duizenden Roemenen dagenlang de straat op gingen om duidelijk te maken dat ze van president Traian Basescu af willen. ‘Dit is het enige wat de democratie ons heeft gebracht’, zegt Gheorghe terwijl hij een plastic beker met dampende koffie vult. ‘Dat we hier op een pleintje mogen blaffen tegen de president’.

Aanstaande zondag gaan de Roemenen naar de stembus. De parlementsverkiezingen worden gezien als climax van een turbulent politiek jaar met als hoogtepunt de poging van de zittend premier Victor Ponta om president Basescu af te zetten middels een referendum. Het referendum werd ongeldig verklaard vanwege een te lage opkomst, desalniettemin stemde 85 procent van de kiezers tegen Basescu.

De strijd tussen de impopulaire Basescu en de jonge aanvaller Ponta wordt zondag voortgezet in het stembureau. Niet verrassend lijkt de centrumlinkse regeringscoalitie USL met Ponta aan het hoofd af te stevenen op een overwinning; exitpolls voorspellen 60,5 procent van de stemmen. De rechtse alliantie, geleid door Basescu’s partij PDL staat op een schamele 17 procent. Na afgelopen zomer was dat wel te verwachten, zegt Septimius Parvu van de onafhankelijke denktank Pro Democratia. ‘Een stem op Ponta is niet zozeer een stem voor zijn beleid, maar een stem tegen Basescu’.

De president staat flink onder vuur sinds hij in 2010 stevige hervormingsmaatregelen doorvoerde, hij verlaagde ambtenarensalarissen met 25 procent en zette het mes in de pensioenen. Daarnaast heeft Basescu zijn communistische verleden nooit echt af weten te schudden. Ten tijden van Caucescu zou hij in dienst zijn geweest van de beruchte geheime dienst Securitate. Zijn dossier is nooit teruggevonden, maar zijn naam komt voor in verschillende documenten die na de val van het communisme openbaar werden.

Toch is de keuze voor Ponta niet voor iedereen vanzelfsprekend. In een buitenwijk van Boekarest verscheen afgelopen week een lichtbak bevestigd aan een van de balkons van een flatgebouw. ‘Op wie moet ik nou stemmen?’ staat er in levensgrote neonletters. Dezelfde tekst is in het centrum van de stad op verschillende muren gekalkt. Mihai Tociu, die de lichtbak ophing, wil er zijn onvrede mee tonen over het politieke moddergooien, liet hij de Roemeense pers weten. ‘Zo lang we geen politieke klasse hebben met eerlijke mensen, zal er ook nooit verandering komen’.

Veel Roemenen hebben het gevoel dat ze moeten kiezen tussen een twee kwaden. ‘Ze zijn allebei zo corrupt als de pest’, zegt boekverkoper Teodor. ‘Maar mijn stem gaat naar Ponta. Niet omdat ik hem zo goed vind, maar omdat we van de invloed van die ouwe communist Basescu af moeten’.

Ponta is een jonge politicus die, in tegenstelling tot veel van zijn collega’s, geen blaam kan treffen om wat hij in tijdens communistische regime van Caucescu zou hebben gedaan. Maar ook Ponta is allesbehalve smetteloos. Zo werd hij begin dit jaar beschuldigd van het plegen van plagiaat met zijn doctoraalscriptie. Afgelopen zomer maakte hij zich bovendien niet populair in Brussel vanwege zijn discutabele poging om Basescu af te zetten. Tegenstanders verweten hem een poging tot staatsgreep. Zijn campagne gaat zijdelings over banen, infrastructuur en economische vooruitgang, maar in de praktijk haalt hij zijn kiezers binnen met het anti-Basescu standpunt. Dat komt volgens Parvu omdat de race praktisch al gelopen is: ‘Geen van de campagnes gaat over beleid, de crisis of over wat goed is voor de burgers’, zegt hij. ‘Dit zijn de meest oppervlakkige en populistische verkiezingen in de democratische geschiedenis van dit land’.

Voor het eerst in twintig jaar heeft de regering een noodwet aangenomen om het kopen van stemmen tegen te gaan. Was het eerder gebruikelijk om -vooral in rurale gebieden- kiezers om te kopen met kleding, voedsel of sigaretten, campagnevoerders kunnen daar nu voor gestraft worden. De door de zittende regering van Ponta afgekondigde maatregel maakte veel cynische reacties los. Stemmen kopen is vooral van belang als sprake is van een nek-aan-nek race tussen twee partijen. Nu Ponta vrijwel zeker is van winst, zou hij met de anti-corruptie-aanpak goodwill willen tonen, vooral in Brussel.

Het is een illusie dat de noodmaatregel stemfraude heeft uitgebannen. ‘Vooral op het platteland is het moeilijk te handhaven’, zegt Parvu. ‘We weten bijvoorbeeld dat er waardebonnen voor een autowasbeurt worden weggegeven. Naast kado’s wordt er ook flink geïntimideerd, heel moeilijk te controleren’. Bovendien, weet Parvu, zijn mensen sinds de economische crisis makkelijker om te kopen. ‘Op het platteland is zo veel armoede, daar zijn al tevreden met een pak meel’.

Ook al wint de coalitie van Victor Ponta de verkiezingen zondag, dan is het nog niet uitgemaakt dat hij ook aanblijft als premier. Basescu’s mandaat loopt pas af in 2014 als er presidentsverkiezingen zijn. Analisten achten de kans aanwezig dat Basescu de verkiezingsuitslag negeert en iemand van zijn eigen regeringscoalitie tot premier benoemt. Als dat gebeurt, zal Ponta weer alles in het werk zetten om Basescu te elimineren, mogelijk opnieuw via een referendum. ‘Het is misschien een rustige campagne geweest’, speculeert Parvu. ‘Maar na de verkiezingen wordt het pas echt spannend’.